South African Jazz Today

Sisonke Xonti, Herbie Tsoaeli, Andile Yenana and Sakhile Simani  (Photograph by Tseliso Monaheng)

Μικρό μουσικό οδοιπορικό (2 ωρίτσες) στην σύγχρονη σκηνή της ΝοτιοΑφρικάνικης Jazz, μέσα από μερικές -περισσότερο ή λιγότερο- πρόσφατες κυκλοφορίες.

Nduduzo Makhathini, Tumi Mogorosi, Andile Yenana, Herbie Tsoaeli, Ayanda Sikade, Sisonke Xonti -μουσικοί που ανδρώθηκαν στο πλευρό των σπουδαίων Winston Mankunku Ngozi, Zim Ngqawana, Bheki Mseleku κλπ, αλλά και αρκετοί άλλοι νεότεροι, υφαίνουν τον καμβά της σημερινής Jazz, σε μια χώρα με σημαντική παράδοση σε αυτή την μουσική.

Μια Jazz ζεστή, πνευματική, ανθρώπινη, χτισμένη πάνω στην αλληλο-συνεργασία των μουσικών, όσο και σε 'κείνη τη σχέση με την παράδοση που την εξερευνά, επανακαλύπτοντας  αλλά και αναδημιουργώντας την... και όλα αυτά με έναν τρόπο που μας φέρνουν στον νου κάτι από την μεγάλη αφροαμερικάνικη μουσική, δεκαετίες πίσω...

In the Spirit of South African Jazz ... (from 70's up to present day)

.Εκπομπή στο WeirdFishesRadio (3 Απριλίου 2016), που ανέβηκε στο mixcloud.
.

Tracklist:
01. Isililo - Sakhile
02. Emakhaya - Spirits Rejoice
03. Jo Ju Ja - Lionel Pillay
04. Night Express - Black Disco
05. Harari - The Beaters
06. Lament - Pops Mohamed
07. Ebhofolo - Zim Ngqawana
08. George & I - Winston "Mankunku" Ngozi
09. Celebration - Bheki Mseleku
10. Unhome - Hugh Masekela
11. Indonsa Kusa - Nduduzo Makhathini
12. Thokozile Queen Mother - Tumi Mogorosi
13. Tembisa (The People) - Andile Yenana
14. Hajj (The Journey) - Abdullah Ibrahim

" ... It is also important to acknowledge the development of jazz in South Africa as a direct result of World War II. After World War II many South Africans (black, white, and colored) who enlisted to assist, entertain, and raise funds for the Allies in Egypt and Europe came back to South Africa with brass/wind instruments.  As it turned out, World War II was critical in transforming the instruments used by South Africans to make their music, no longer did they play on string instruments, most in fact opted for the use of brass/wind instruments. (Muller, 2007, p. 1066).... "  από εδώ

Λίγα λόγια για τον Sipho Gumede & την Nοτιοαφρικάνικη Jazz, εκεί γύρω στα 70ς

Από τα τέλη του 60, και μέχρι τις αρχές 70, η Jazz σκηνή της Νοτίου Αφρικής δείχνει σιγά σιγά να ξαναβρίσκει τον δρόμο της, παρ όλες τις αντιξοότητες, τις διακρίσεις, και τους αποκλεισμούς που γνώρισαν όσοι μουσικοί της δεν αυτοεξορίστηκαν. Μετά από μια δεκαετία άγριας πολιτικής καταστολής, περίοδος που έχει σαν αφετηρία της την Σφαγή του Σάρπβιλ, και  της συνακόλουθης καλλιτεχνικής λογοκρισίας, μια νέα μουσική φαίνεται να γεννιέται, αντλώντας την έμπνευση της (αλλά και το μήνυμα της) από την σύγχρονη Αφροαμερικάνικη avant-garde, και παντρεύοντας την μέσα στα επόμενα χρόνια με την παράδοση.
Από τους πρωτεργάτες και εκφραστές του νέου αυτού πνεύματος είναι σίγουρα ο θρυλικός σαξοφωνίστας Winston "Mankunku" Ngozi, που το 1968, (25 χρονών, αν και η ηχογράφηση μπορεί να έγινε νωρίτερα) θα κυκλοφορήσει το "Yakhal' Inkomo", άλμπουμ ορόσημο της Νοτιοαφρικάνικης Jazz που χρήζει ειδικής μνείας.
Χωρίς να ξεχνάμε βέβαια μουσικούς όπως οι Tete Mbambisa, Duke Makasi κλπ, ή τους Heshoo Beshoo Band των Henry Sithole και Cyril Magubane.

Αυτόν τον τελευταίο είναι που θα συναντήσει o Sipho Gumede στα 16 του, τον χτυπημένο από πολιομυελίτιδα κιθαρίστα Cyril Maguabane, ο οποίος θα τον εισάγει στην μουσική του Wes Montgomery και τον κόσμο της Jazz. Ο Sipho από πολύ μικρός είχε ασχοληθεί με την μουσική, παλεύοντας με μια αυτοσχέδια κιθάρα, και από τα 12 του, ζώντας σε ένα αγρόκτημα για 4 χρόνια, είχε ήδη μυηθεί σε όλα τα μουσικά ιδιώματα και της παραδόσεις της περιοχής. Η επόμενη συνάντηση του, αυτή με τον σπουδαίο ντράμερ Dick Khoza, και η ένταξη του στους Jazz Revellers, θα  είναι καθοριστική για την μεταπήδηση του από την κιθάρα στο μπάσο, όργανο στο οποίο θα διακριθεί, αλλά και θα αναδείξει, τα επόμενα χρονια μέσα από την συμμετοχή του σε ουκ ολίγα σχήματα.

Το 1970 ο Sipho θα πάρει τον δρόμο για το Γιοχάνεσμπουργκ, κατευθυνόμενος στο μόνο μέρος που ήξερε, το Dorkay House, έδρα της "South African Union of Artists" και της "African Musical and Dramatic Association". Εκεί, στο πρώην εργοστάσιο ενδυμάτων - που αποτέλεσε καταφύγιο και καλλιτεχνικό εργαστήρι για μια πλειάδα ομότεχνων του, θα έρθει σε επαφή και θα συνεργαστεί με μουσικούς όπως οι Dennis Mpale & Cocky Tlhotlhalemaje. Θα παίζει στο περίφημο Club Pelican στο πλάι και πάλι του Dick Khoza, θα περιοδεύσει στην χώρα με τον Gibson Kente, και για ένα διάστημα θα αποσυρθεί, ασκούμενος στην τελειοποίηση της τεχνικής του. 
-

Έχοντας μελετήσει τους Stanley Clarke, Airto Moreira, Chick Corea κλπ, και με πιο "JazzRock" προσανατολισμό, θα τον ξανασυναντήσουμε στα 1974-75 ως μέλος των βραχύβιων Roots, μιας μπάντας που, παρέα με τους Drive (το νέο σχήμα του Henry Sithole) & τον Dick Khoza, θα συμβάλει σημαντικά στην ανάπτυξη ενός τοπικού AfroJazz ήχου με αρκετές "SoulJazz" αναφορές, αποτελώντας συνάμα τον προάγγελο των Spirits Rejoise & αργότερα των Sakhile. Αντιγράφω τα "liner notes" από το μοναδικό άλμπουμ τους (1975), όπως είναι αναρτημένα στο  ElectricJive. Ονόματα μουσικών που αναφέρονται εδώ θα τα ξαναβρούμε στην συνέχεια ...
"Within two months of its formation, the group has already got down to composing and recording this LP. Barney Rachabane on the alto and Dennis Mpale the trumpet master are the backbone of Roots. These two have played with the greats, such as Mackay Davashe and Gordon Mfanda who were both nipped in their buds by an untimely death. Duke Makasi plays the tenor sax, Sipho Gumede is on bass, Peter Morake on the drums and Jabu Nkosi on the organ, The group plays Rock Jazz with a local sound. Their music takes one back to Dorkay House jam session days which are now no more. They play in private homes and intend making more recordings."
Οι 3 από τις 6 συνθέσεις του δίσκου είναι του Gumede, ενώ ο ήχος του μπάσου του έχει αρχίσει να είναι διακριτός. Μια απ' αυτές και το κομμάτι Emakhaya, μια λέξη που στην γλώσσα των Zulu σημαίνει "back home in the bush " ή "a home away from home", και αναφέρεται συνήθως στους μετανάστες που εγκατέλειψαν την ύπαιθρο για να εργαστούν στα αστικά κέντρα.
-

Εν τω μεταξύ, ένα άλλο άλμπουμ από την ίδια χρονιά (1975), που επανεκδόθηκε το 2013 από την Black Pearl Records, ήρθε να μπερδέψει λίγο τα πράγματα. Πρόκειται για το  "Freeway" των Abahambi, μια άγνωστη ηχογράφηση για την οποία η εταιρία δεν διαθέτει καμία επιπλέον πληροφορία πέραν του ότι leader του γκρουπ  ήταν ο Sipho Gumede. Συνθέτες των 7 κομματιών του δίσκου είναι ο Sipho, o οργανίστας Jabu Nkosi (μέλος των Roots) και ο κιθαρίστας Enoch Mthalane, για τους οποίους εικάζουμε ότι συμμετέχουν και στο εφήμερο (?) αυτό σχήμα. Το αν προηγήθηκε ή όχι των Roots, ή έχουμε μία άλλη "εκδοχή" τους, παραμένει άγνωστο.
-

Κλείνοντας το κεφάλαιο Roots αξίζει να σημειώσουμε πως με αυτή την μπάντα (χωρίς όμως τον Nkosi), και με την προσθήκη του σαξοφωνίστα Basil Coetzee, ο Dollar Brand θα καταγράψει το African Herbs (πάντα το 1975),  το οποίο θα επανεκδοθεί αργότερα ως: Abdullah Ibrahim(Dollar Brand) - Soweto.
Η συνεργασία αυτή έχει την δικιά της ιδιαίτερη σημασία, καθώς εκτός από την γνωριμία με τους Brand  & Coetzee, o Gumede θα διαβεί το κατώφλι της ιστορικής As-Shams Rec. (βλ. παλαιότερη ανάρτηση), συμμετέχοντας τα επόμενα χρόνια σε μιά σειρά ιστορικών ηχογραφήσεων της Νοτιοαφρικάνικης Jazz εκείνης της εποχής.
                                  Dollar Brand - Sathima (from: African Herbs)

Το 1975 είναι και η χρονιά που καταφθάνει στο Johannesburg ο πιανίστας Bheki Mseleku, την πολυτάραχη ζωή του οποίου μπορείτε να διαβάσετε εδώ, που μετά από ένα σύντομο πέρασμα του από τους Drive θα σχηματίσει, μαζί με τον Sipho, τους περίφημους Spirits Rejoice.

H γέννηση αυτού του πρωτοπόρου (μιλάμε πάντα για την Ν. Αφρική) "Afro/Jazz/Fusion" γκρουπ θα πρέπει να αναζητηθεί και πάλι στο μουσικό φυτώριο του Pelican Club, και στις όποιες "ανησυχίες" μουσικών (εκτός των προαναφερθέντων) όπως οι σαξοφωνίστες Duke Makasi & Robbie Jansen, ο κιμπορντίστας Mervyn Africa οι τρομπετίστες Thabo Mashishi & George Tyemfumani κλπ. Ο Mseleku φαίνεται να αποχωρεί μετά την κυκλοφορία του 1ου τους άλμπουμ (African Spaces - 1977), όμως το γκρουπ θα συνεχίσει την πορεία του, υποστηρίζοντας μάλιστα τις ζωντανές εμφανίσεις πολλών καλλιτεχνών που επισκέπτονταν την χώρα (Dobey Gray, Clarence Carter, Double Exposure, Leo Sayer) με κορυφαία περίπτωση αυτή της (καταγεγραμμένης) συναυλίας του Timmy Thomas στο Milner Park Stadium του Johannesburg το Δεκέμβρη του 1978.
Οι Spirits Rejoice θα ηχογραφήσουν τουλάχιστον ένα άλμπουμ ακόμα με τον Sipho Gumede, το ομότιτλο του '78, πολλές απο τις συνθέσεις του οποίου (όπως και του προηγούμενου) είναι δικές του. Αλλά πάνω απ' όλα είναι η παικτική του δεινότητα !
                                        ( Joy from: African Spaces)

                       (και πάλι το Emakhaya, από το Spirits Rejoice!)

Βρισκόμαστε στα τέλη της δεκαετίας του 70, και όλα αυτά λαμβάνουν χώρα στον απόηχο της  εξέγερσης του Soweto, γεγονός που επηρέασε βαθιά και την όποια καλλιτεχνική έκφραση. Και αν αυτό δεν είναι τόσο ορατό στην μουσική των Spirits Rejoice ή άλλων συγκροτημάτων (πράγμα που δεν είμαι σε θέση να γνωρίζω), στην περίπτωση της As-Shams Rec. είναι περισσότερο από ολοφάνερο. (Για να 'μαστε όμως δίκαιοι πρέπει να επισημάνουμε και την αυξημένη λογοκρισία που επικρατούσε, και που απ' ότι λέγεται το διάστημα 1976-86 είχε απαγορεύσει την έκδοση του 60% των ηχογραφήσεων). Ο Sipho Gumede θα συμπράξει αθόρυβα αλλά ουσιαστικά σε πολλές από τις δουλειές που θα κυκλοφορήσει η εταιρεία εκείνη τηv περίοδο, με σημαντικότερες (νομίζω) αυτές του πιανίστα-πολυοργανίστα Pops Mohamed. Ο Pops, αξιοποιώντας ένα συμβόλαιο που είχε μαζί της για 3-4 δίσκους, θα προβεί στην δημιουργία κάποιων εφήμερων (μάλλον) σχημάτων, όπως  οι Black Disco και οι Movement of the City (οi Gumede & Coetzee θα είναι μαζί του) , αφουγραζόμενος το πνεύμα της εξέγερσης και την κατάσταση που είχε περιέλθει ο μαύρος πληθυσμός της χώρας. Ο ίδιος αναφέρει": “In 1979 when the political situation got worse I decided to go underground and fight the system in my own way ...  One of the things I did was to form a concept and that was Movement In The City, which meant ‘let’s fight the regime.’” This understandably caused the group some problems. “We were not allowed to perform before a white audience using that name,” Pops says. “One had to get written permission from a police station closest to the white club to perform.".
Απαραίτητη η αναφορά και στο Deeper in Black του Lionel Pillay, για το οποίο οι πληροφορίες είναι τόσο λιγοστές ... Το μπάσο του Gumede σε πρώτο πλάνο ...
- 

-

-

Οι Sakhile, το τελευταίο όχημα του Gumede πριν ακολουθήσει "προσωπική καριέρα", ήταν το πλέον φιλόδοξο και πρωτοπόρο εγχείρημα που αποπειράθηκε να συνδυάσει την σύγχρονη Jazz/Fusion με τις παραδόσεις όλης της περιοχής.

Δημιουργήθηκαν το 1981, από πρώην μέλη των Spirits Rejoice, Harari & Malombo (Mabi Thabejane, Khaya Mahlangu κλπ) και υπήρξαν ίσως η ποιό εξελιγμένη μουσικά & καινοτόμα στο ύφος μπάντα της εποχης της.
"Sakhile (meaning "We Have Built") laid foundations at a time when so much else needed destruction in South Africa. They textured a sound which defied the condescending categories legislated by Apartheid and its broadcasters: Proudly African, unashamedly traditional, and uncompromisingly electric".
Η μουσική του γκρουπ θα τύχει μεγάλης αποδοχής στο ακροατήριο των μαύρων δήμων της χώρας, ο πρώτος του όμως δίσκος (1982) δεν θα τα πάει τόσο καλά, κυρίως λόγω του αποκλεισμού του από τα ραδιοφωνικά "airplay".  Μέχρι το 1984 θα δώσουν αρκετές συναυλίες, θα παίξουν σε πολιτικές συγκεντρώσεις,  θα κυκλοφορήσουν άλλο ένα άλμπουμ, αλλά δεν θα γνωρίσουν την εμπορική επιτυχία με αποτέλεσμα να διαλυθούν, ξανασμίγοντας πρόσκαιρα στα 1987. Στα λίγα δείγματα γραφής που μας άφησαν η συνθετική πλευρά του Gumede αναδεικνύεται ακόμα μια φορά, μέσα απο κομμάτια όπως αυτό εδώ:
                                 Mantombi - 1982

Με τους Sakhile κλείνει ένα μεγάλο κεφάλαιο της ιστορίας του Sipho Gumede, και ένα άλλο ανοίγει. Αυτό της "προσωπικής του διαδρομής", που είναι γεμάτη από καινοτόμες δουλειές, περιοδείες, πολλές συνεργασίες και ευρύτερη αναγνώριση.

Πηγές: Word Music Net, As-Shams , S. African Music ,

Rashid Vally, As-Shams Records & South African Jazz. Mια συνέντευξη απ' τα 1983

Ο Rashid Vally είναι ο άνθρωπος πίσω από την ανεξάρτητη δισκογραφική εταιρεία As-Shams Rec. (South Africa), που την δεκαετία του '70 συνείσφερε τα μέγιστα στην ανάπτυξη & διάδοση της jazz σκηνής της πατρίδας του, "μπολιασμένης" πλέον με αρκετά αφρικανικά στοιχεία. Σε μια περίοδο έντονης πολιτικής καταπίεσης και πολιτιστικής ξηρασίας για τον μαύρο πληθυσμό, και με τους περισσότερους Jazz μουσικούς (Abdullah Ibrahim, Hugh Masekela, Chris McGregor and the Blue notes ...) να έχουν εγκαταλείψει την χώρα, το μικρό label του Rashid, μαζί & το δισκάδικο του (Kohinore  Store), αλλά και το νεοσύστατο Club Pelican θα συμβάλλουν αποφασιστικά στην ανανέωση της μουσικής της Νοτίου Αφρικής.

Τα περισσότερα για το τι και πως μας τα λέει ο ίδιος στην συνέντευξη που ακολουθεί. Να πούμε μόνο πως άλμπουμ όπως τα προσφάτως επανεκδοθέντα African Songbird της Bea Benjamin, & Chapita του Dick Khoza, τα σπουδαία Deeper in Black του πιανίστα Lionel Pillay & Harari των Beaters, οι ηχογραφήσεις του πιανίστα Pops Ismail Mohammed (με τους Movement in the City, Black Disco κλπ), οι δουλειές του σαξοφωνίστα  Basil Manenberg Coetzee ,  και τόσα άλλα ... (που δεν έχω ακούσει), είναι μόνο ένα μικρό δείγμα του πλούτου της As-Shams Records.
Όλη η δισκογραφία εδώ

◄●►◄●►◄●►◄ ● ►◄●►◄●►◄●►◄●►◄●►◄●►◄●►◄●►◄ ● ►◄●►

"Soweto Sun": Μια συνέντευξη με τον Rashid Vally απο τον Denis Constant Martin.
Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό French Jazz Magazine, τεύχος 320 /  Ιουλ. -Αύγ. 1983.

"Το Γιοχάνεσμπουργκ δεν είναι όπως θα το περίμενε κανείς. Aυτό που ονομάζουμε "μικρό apartheid" είναι καλά κρυμμένο, αλλά η γνήσια καταστολή είναι εκεί, ακόμα πιο απόλυτη. Υπάρχει ένας σαφής διαχωρισμός στην πόλη, αλλά είναι ολοφάνερο ότι δεν μπορείς να αποφύγεις και κάποιες ρεαλιστικές καταστάσεις. Για να πάει κανείς στο Kohinore Store, πρέπει απαραιτήτως να περάσει από το σούπερ μοντέρνο κέντρο της πόλης. Πίσω από το μουσείο όμως, υπάρχει ένας δρόμος  κάτι σαν αόρατο σύνορο: Από τη μια πλήθος κόσμου ανάμεσα σε κτήρια με αποικιακή αρχιτεκτονική, από την άλλη Αφρικανοί διαβάτες και Ινδικά μαγαζιά. Το δισκάδικο του Rashid Vally είναι χωμένο ανάμεσα σε ένα από αυτά τα δρομάκια. Αυτός ο Ινδός σαραντάρης, παθιασμένος με τη jazz διαθέτει ένα ρεπερτόριο το οποίο θα έκανε οποιονδήποτε Ευρωπαίο ή Αμερικανό συνάδελφο να σκάσει από τη ζήλια του. Είναι επίσης και παραγωγός και είναι αυτός υπεύθυνος για το γεγονός ότι ξανάφερε τον Dollar Brand πίσω στο σπίτι του, στο Nοτιοαφρικανικό κοινό. Γενικότερα ο Rashid έχει συμβάλει κατά πολύ στη διάδοση της Νοτιοαφρικανικής μαύρης μουσικής μέσα στο ίδιο έδαφος του apartheid , δημιουργώντας μια πλατφόρμα που κάνει γνωστή και αγαπημένη τη μουσική στον κόσμο. Για λόγους τους οποίους κάποιος μπορεί εύκολα να κατανοήσει,αυτό το άρθρο θα καταπιαστεί μόνο με το θέμα της μουσικής. Αλλά αυτή η μουσική μιλάει και δεν ξεχνάει."Όλα ξεκίνησαν από το μαγαζί του πατέρα μου. Ήταν μανάβικο, αλλά είχε και ένα ράφι με δίσκους ινδικής μουσικής τους οποίους πουλούσε στο κοινό. Εκείνη την εποχή εγώ άκουγα Louis Jordan, Louis Armstrong, τέτοια πράγματα. ¨Εφερνα τους δίσκους στο μαγαζί και τους άκουγα για πάρτη μου, αλλά ο κόσμος που μπαινόβγαινε,γούσταρε και ήθελε να τους αγοράσει. Έτσι ξεκίνησα να πουλάω μερικούς και με τα χρήματα που έβγαζα, αγόραζα άλλους. Εκεί, γύρω στα 1956-57, μόλις τέλειωσα το σχολείο δηλαδή, ξεκίνησα τις μπίζνες με τους δίσκους. Με το ξεκίνημα των sixties, είχα αρχίσει και τις ηχογραφήσεις. Διάφορες νοτιοαφρικανικες χορευτικές μπάντες σαν τους El Ricas ή τους High Notes. Έπαιζαν αυτό που ονομάζεται langarmmusiek γνωστό χορευτικό είδος για τους Αφρικανούς, έπαιζαν πάνω σε "τετράγωνες πίστες - εννοειται πως μιλάμε για έγχρωμες μπάντες, αλλα΄δεν είχαν σχέση με τη jazz. Ανάμεσα στους μουσικούς, υπήρχε ένας μουσικός που έπαιζε σπουδαίο τενόρο σαξόφωνο ο Paw Paws. Εκείνη την εποχή η soul ήταν πολύ στα πάνω της εκεί, έτσι άρχισα να ηχογραφώ νοτιοαφρικάνικα soul γκρουπ, ενώ ασχολήθηκα με τη Jazz αργότερα, όταν άρχισα να γνωρίζω μουσικούς όπως οι Gideon Nxumallo, Lionel Pillay (και οι δυο πιανίστες) ή τον ντράμερ Erly Mabuza. Όλοι αυτοί μαζεύονταν τις Κυριακές και τζάμαραν και εκεί ήταν που άκουσα για πρώτη φορά και τον Dollar Brand, έπαιζε με ένα γκρουπ, τους Jazz Epistles. Εκτός από τον Dollar στο πιάνο, ήταν ο Hugh Masekela που έπαιζε τρομπέτα, ο Kippie Moeketsi άλτο σαξόφωνο, ο Jonas Gwanguςa τρομπόνι.

Έτσι, φτάσαμε στα 1971, όπου ξεκίνησα να ηχογραφώ jazz μπάντες και τότε ήταν που ζήτησα από τον Dollar Brand να κάνει μια ηχογράφηση για μένα και κάναμε το άλμπουμ Peace (Dollar Brand +2). Έκτοτε και παρά το γεγονός ότι ο Dollar μένει στη Νεα Υόρκη, παραμένουμε στενοί συνεργάτες. Το 1974, ενώ βρισκόταν για λίγο στην Νότιο Αφρική ηχογραφήσαμε το "Mannenberg" τεράστιο χιτ, μόνο εκεί πούλησε πάνω από 50000 αντίτυπα. Το αστείο της υπόθεσης, είναι ότι μετά από αυτή την επιτυχία, προσέγγισα διάφορες δισκογραφικές για να αναλάβουν τη διανομή του δίσκου. Τους ζητούσα μόνο εκατό Ραντ για προκαταβολή και μου έλεγαν όχι, ήταν πολλά για μια νοτιοαφρικανική μπάντα ,έτσι πίστευαν.... Έτσι ξεκίνησα μόνος μου τη διανομή του δίσκου και μόνο μέσα μια εβδομάδα, κατάφερα να πουλήσω τριακόσια ή τετρακόσια αντίτυπα. Οι εταιρείες ξαναγύρισαν τρέχοντας σε μένα, αλλά τότε δεν ζητούσα μόνο 100 Ραντ...Με την κυκλοφορία του Mannenberg o Dollar κατέρριψε πολλούς μύθους. Πρώτα απ' όλα, τα πάντα έγιναν πολύ γρήγορα. Έγραψε το αρχικό θέμα στο στούντιο και η όλη διαδικασία δεν κράτησε πάνω από σαρανταπεντέ λεπτά.Ο Brand δεν κατάλαβε πότε γιατί η ηχογράφηση ενός μουσικού κομματιού έπρεπε να κρατάει δυο μήνες. Μετά ήταν και το άλλο. Μέχρι να εμφανιστεί το Mannenberg, οι Νοτιοαφρικανοί μουσικοί όριζαν τους εαυτούς τους μέσα από αμερικανικές επιρροές. Ο Dollar ,παρά το γεγονός ότι ακούει πολύ αμερικανική μουσική, έχει κρατήσει σε έντονο βαθμό τις αφρικάνικες του ρίζες. Όταν έγινε η δημιουργική σύλληψη του Mannenberg,o Brand ανακάτεψε σοφά διάφορες τάσεις αφρικανικής μουσικής με στοιχεία νοτιοαφρικάνικης jazz, και όταν κυκλοφόρησε ο δίσκος, ήταν σαν μια ανάσα φρέσκου αέρα για πολλούς Νοτιοαφρικανούς ακροατές. Πολλοί έλεγαν: "Ε, να , αυτός είναι ο ήχος που ακούγαμε μικροί!¨ Εννοείται βέβαια πως και οι υπόλοιποι μουσικοί συνέβαλλαν στην επιτυχία του δίσκου σαν τον Basil Coetzee ο οποίος "κόλλησε"  έκτοτε το παρατσούκλι "mannenberg", o Robie Jansen... ένας άλλος μουσικός, Morris Goldberg ο οποιος ήταν λευκός και έπαιζε το δεύτερο τενόρο στο δίσκο αλλά το όνομα του δεν αναγράφεται πουθενά, έτσι κι' αλλιώς το γκρουπ δούλεψε καλά..

 
Μετά το Mannenberg, ξεκίνησε μια μικρή μουσική επανάσταση, ξεφύτρωσαν μουσικοί όπως οι Tete Mbambisa, Pat Matshikiza,  Kippie Moeketsi... Σήμερα, δυστυχώς οι περισσότεροι jazz μουσικοί, ή έχουν πεθάνει, ή βρίσκονται στο εξωτερικό. Στη Νότια Αφρική,γίνονται πολύ λίγα gigs, οι μουσικοί δεν έχουν μέρη για να παίξουν πια, πέρα από τα ελάχιστα λευκά κλαμπ τα οποία είναι διαθέσιμα μόνο τα σαββατοκύριακα.. Επειδή η disco είναι πολύ της μόδας τώρα, αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τη jazz και να παίζουν disco γιατί αλλιώς δεν βρίσκουν δουλειά.. Παρόλα αυτά και ενώ ο κόσμος έρχεται στο κατάστημα μου για να αγοράσει disco, στο τέλος αγοράζει και jazz, γιατί εγώ μόνο αυτό παίζω εκεί. Ακούνε, ανακαλύπτουν αυτή την μουσική και στο τέλος τους αρέσει. Πέρα από όλα αυτά, εμείς εδώ πουλάμε τεράστιες ποσότητες από swing,ίσως περισσότερο από οπουδήποτε αλλού στον κόσμο, και λίγη free jazz, σε μικρό αριθμό ανθρώπων όμως. Επίσης η reggae πουλάει πολύ, γιατί ο κόσμος ταυτίζεται απόλυτα με το κοινωνικό μήνυμα που μεταφέρουν τα τραγούδια. Δυστυχώς, κάποια άλμπουμ του Peter Tosh έχουν απαγορευτεί εδώ, ενώ τραγουδίστριες σαν τη Myriam Makemba και Letta Mbulu έχουν μεγάλη επιτυχία.

Kαι εγώ έχω μεγάλες ελπίδες για τους Movement in the City ένα γκρουπ που έχει ηxoγραφήσει δυο δίσκους μαζί μου με αρχηγό τον πιανίστα Lionel Pillay." (Δεν ξέρω ποιος έχει κάνει το λάθος - ο Rashid ή ο αρθρογράφος, αλλά ηγέτης των Movement ήταν ο  πιανίστας & πολυοργανίστας Pops Ismail Mohammed)

Αυτό το άρθρο γράφτηκε μετά από ένα ταξίδι του συγγραφέα στην Πρετόρια και το Γιοχάνεσμπουργκ το 1981. Ο Chris Mac Gregor ήταν αυτός που με συμβούλεψε να μιλήσω με τον Rashid Vally. Πήγα στο μαγαζί του, του ζήτησα μια συνέντευξη και αμέσως δέχτηκε, αλλά επέμενε πως έπρεπε να βγούμε από το μαγαζί, να πάμε στο van του και να μιλήσουμε εκεί, για να μην αντιμετωπίσουμε κάποιο πρόβλημα. Η συνέντευξη κυκλοφόρησε στα Γαλλικά και μεταφράστηκε στα αγγλικά από τον Rome, στενό φίλο του Rashid.



◄●►◄●►◄●►◄ ● ►◄●►◄●►◄●►◄●►◄●►◄●►◄●►◄●►◄ ● ►◄●►

The Beaters - Harari / ... μέσω του ElecticJive Blogspot !!!

Στα μέσα τις δεκαετίας του 70 η Ζιμπάμπουε ( Zimbabwe) ονομαζόταν ακόμα Ροδεσία, η πρωτεύουσα της Harare έφερε το όνομα Salisbury, και η AfroRock μπάντα Harari, από την Νότια Αφρική, ήταν γνωστοί ως "The Beaters".

"Harari" ονομάζεται επίσης και ένα τραγούδι των τελευταίων, που έδωσε και τον γενικό τίτλο στο 4o LP τους (κυκλοφόρησε το 1975). Λέξη κλειδί, που έμελλε να γίνει το "υποκοριστικό" του γκρουπ και τέλος το επίσημο όνομα του. Το συγκεκριμένο κομμάτι (από τα ομορφότερα που άκουσα τελευταία, χάρη στο καλό blog  electricjive) είναι αφιερωμένο στους κατοίκους του Δήμου του Salisbury, και γράφτηκε (μάλλον) κατά την διάρκεια μιας περιοδείας των Beaters στην Ροδεσία.

                                                                                                                            LINER NOTES:

Africa's most incredible combination of Selby Ntuli, Sipho Mabuse and Alec Khaoli still remains a big question to some people who have seen them live. The group is very popular and loved by the people of Africa. Their creativity and originality had the audience in Rhodesia astounded. They toured Rhodesia last year for three months although they only intended being there for three weeks. They appeared live on T.V. The Beaters have composed a song 'HARARI' dedicated to the people of that town.



Το πότε έλαβε χώρα η αυτή η  ιδιαίτερα επιτυχημένη περιοδεία είναι ένα θέμα που παραμένει ανοιχτό. Οι περισσότερες πηγές μιλούν για το 1976, οι πληροφορίες όμως από τα "Liner notes" αναφέρουν πως έγινε την προηγούμενη χρονιά από την κυκλοφορία του άλμπουμ, δηλ. το '74.  Επιπλέον, ο Sipho 'Hotstix' Mabuse  (ιδρυτικό μέλος του γκρουπ), σε συνέντευξη του στην Mail & Guardian την τοποθετεί στα 1973.  Όπως και να 'χει, οι 3 προγραμματισμένες εβδομάδες του "tour" έγιναν 3 μήνες, ενώ αρκετές ιστορίες θέλουν το γκρουπ να βοηθάει "λαθραία" και τον απελευθερωτικό αγώνα της Νοτίου Αφρικής, σε μιά περίοδο που μια αντίστοιχη κατάσταση επικρατούσε και στην Ροδεσία.
“We had intended to go to Zim for three weeks,” αφηγείται ο Sipho Mabuse. “The struggle there was intensifying but most of the musicians were still influenced by Western rock. But then there was a [Congolese rhumba] group called OK Success, which was made up of exiled musicians from Zaire, playing in hotels. When we heard this music from them, we started thinking of people back at home. You know, there was this groundswell of black consciousness that was saying: ‘Black man, this is who you are, find your own identity, make your own music …’
Με την επιστροφή τους στην Ν. Αφρική και την κυκλοφορία του παραπάνω LP, που έγινε διπλά χρυσός, όλοι άρχισαν να αποκαλούν την μπάντα με το όνομα Harari, το οποίο τελικά και υιοθέτησαν. Το ομότιτλο κομμάτι σίγουρα ξεχωρίζει, το άλμπουμ όμως περιέχει και άλλα όμορφα τραγούδια, όπως τα Push it On & Thiba Kamo.
Οφείλω φυσικά να προσθέσω και λίγα λόγια για το ίδιο το γκρουπ (δεν το έκανα στην αρχή), χωρίς να είμαι σε θέση να γνωρίζω διεξοδικά το θέμα. (Τα links, που έχω παραθέσει, δίνουν περισσότερες πληροφορίες). Oi "Beaters" δημιουργήθηκαν στα 1968, από τους Selby Ntuli (κιθαρίστα και ιδρυτή της μπάντας- αργότερα και κιμπορντίστα), Sipho Mabuse (στα κρουστά - αργότερα και στα πνευστά), Alec 'Om' Khaoli (μπάσο) και Monty 'Saitana' Ndimande (στην δεύτερη κιθάρα), ενώ ήταν ακόμα μαθητές στο γυμνάσιο του Σοβέτο. Με επιδράσεις από Beatles, Stones (που άκουγονταν κυρίως στο λευκό ραδιόφωνο), αλλά και τον ήχο της Stax, θα κυκλοφορήσουν 4 άλμπουμ με αυτό το όνομα: Πρόκειται για τα: Soul-A-Go-Go (1969), Bacon And Eggs (1970)  Mumsy (1974) και τέλος το Harari (1975).
Το 1978, παραμονές της εμφάνισης τους στις ΗΠΑ - μαζί με τον Hugh Masekela, ο Selby Ntuli θα βρει πρόωρο θάνατο, και τα ηνία του γκρουπ  θα αναλάβει ο Sipho.
Το 1980, το άλμπουμ τους Heatwave θα πουλήσει πάνω από 250.000 αντίτυπα.
Υπήρξαν η πρώτη μαύρη μπάντα που εμφανίστηκε στην κρατική τηλεόραση (SATV) το 1979, και επηρέασαν σημαντικά αρκετά γκρουπς, όπως οι Stimela & Sakhile, που άρχισαν να έχουν πλέον  αφρικανικά ονόματα. Θα διαλυθούν το 1982.
Στην συνέχεια ο Sipho "Hotstix" Mabuse θα έχει μια πετυχημένη "solo" καριέρα.
Κλείνω με ένα βίντεο από ένα ντοκιμαντέρ, που δεν ξέρω αν ολοκληρώθηκε ποτέ.

.....

Το link στο ElectricJive ελπίζω να "δουλεύει" ακόμα .... εδώ !