Radio Mali

Ένα ταξίδι στο Mali του σήμερα, μέσα από μουσικές που μας έγιναν λίγο-πολύ γνωστές τα τελευταία χρόνια. Καλή ακρόαση και τα ξαναλέμε!

Radio Mali by Nicky Vour on Mixcloud

Idrissa Soumaoro et l'Eclipse de L'I.J.A

Το άλμπουμ στο οποίο αναφέρομαι σήμερα, και το οποίο καταγράφηκε το 1978 από το μουσικό τμήμα του σχολείου για τα τυφλά παιδιά (IJA) - στο Bamako του Mali , δεν ξέρω αν θα επανεκδοθεί κάποια στιγμή. Ο λόγος είναι ότι δεν πουλήθηκε ποτέ στην αγορά (τουλάχιστον επίσημα), αλλά προσφερόταν ως δώρο από το Ίδρυμα, στο οποίο ο Idrissa Soumaoro, εμπνευστής & πρωτεργάτης του  όλου εγχειρήματος, ήταν δάσκαλος μουσικής (διδάσκει εκεί και σήμερα). Πρόκειται για το: "Ιdrissa Soumaoro et l'Eclipse de L'I.J.A - Le Tioko-Tioko", ένα ανεκτίμητο έργο, τόσο από ιστορικής όσο και από καλλιτεχνικής πλευράς. Ψυχεδελικό, γεμάτο από "υπνωτιστικά" κιθαριστικά riffs, εκρηκτικούς ρυθμούς, μαγευτικές φωνές, και ένα καταιγιστικό όργανο...

Για πολλούς αυτός είναι και ο πρώτος δίσκος των Amadou & Mariam. (Το πως και το γιατί θα το δούμε παρακάτω). Αλλά και ο πρώτος προσωπικός του Idrissa Soumaoro (αν και δεν αναφέρεται στην δισκογραφία του), που σε αντίθεση με τους πρώτους  πολύ λίγα πράγματα είναι γνωστά γι' αυτόν. Και ακόμα λιγότερο είναι γνωστή η συμβολή του στην μουσική της χώρας του, και όχι μόνο. Με σχεδόν 45 χρόνια παρουσίας στα μουσικά πράγματα, ο Idrissa είναι ένας bluesman με μια εξαιρετική αίσθηση του χιούμορ. Γεννήθηκε το 1949 στο Ouéléssébougou στην περιοχή Djitoumou του Μάλι, 75 χλμ. νότια του Μπαμάκο, την περίοδο που η χώρα προετοιμαζόταν για την ανεξαρτησία. Άρχισε να ασχολείται με την μουσική από τα σχολικά του χρόνια, όταν, παθιασμένος με την ινδική κινηματογραφική μουσική, ξεκίνησε να μαθαίνει Timbo (ένα είδος lamellophone), και στη συνέχεια pipe και φλάουτο. Ως έφηβος έμαθε να παίζει φυσαρμόνικα και κιθάρα, και άρχισε να γράφει  τραγούδια στο ύφος των τροβαδούρων που ταξίδευαν από χωριό σε χωριό. Στα δεκαοκτώ του δημιούργησε το δικό του συγκρότημα, τους Jazz Djitoumou, παίζοντας μουσική για χορό κάθε Σαββατόβραδο, αποκτώντας σταδιακά μιά μικρή φήμη. Με το τέλος του αντίστοιχου Γυμνασίου θα σπουδάσει στο Εθνικό Ινστιτούτο Καλών Τεχνών (ΙΝΑ) στο Μπαμάκο, μαθαίνοντας τις νέες μορφές της μουσικής (πιάνο, βασικά αρχές θεωρίας, κλπ). Τότε είναι που γράφει το ένα τραγούδι μετά το άλλο, πολλά από τα οποία ηχογραφήθηκαν για λογαριασμό της κρατικής ραδιοτηλεόρασης (ORTM). Μεταξύ αυτών και το περίφημο "Ancien Combattant" (1969), αρκετά γνωστό και από την διαμάχη περί πνευματικών δικαιωμάτων που προκάλεσε - βλ. εδώ. Τραγούδι, για το οποίο μέχρι και σήμερα δεν έχει πάρει "δεκάρα τσακιστή".

Ο Idrissa θα συνεχίσει τις σπουδές του στην μουσική, αποκτώντας δίπλωμα ανωτάτης σχολής, και θα διοριστεί καθηγητής στο Βόρειο Μάλι, όπου και θα εντρυφήσει στην παραδοσιακή μουσική της περιοχής των "Tuareg". Την περίοδο 1973-76 θα διατελέσει επικεφαλής του μουσικού τμήματος του "Institut Pédagogique National" (Εθνικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα), ενώ παράλληλα θα ξεκινήσει η συνεργασία του με τους θρυλικούς Les Ambassadeurs Du Motel De Bamako. Στην αρχή εμφανιζόμενος στα διαλείμματα των παραστάσεων τους & αργότερα ως μέλος του γκρουπ, παίζοντας πιάνο - organ,  ή κιθάρα, ανάλογα με την περίσταση. Εκεί είναι που θα γνωριστεί και θα συνδεθεί στενά με τον ρυθμικό κιθαρίστα Amadou Bagayoko, ο οποίος εντάχθηκε στους Ambassadeurs το 1975. Το 1978, οι  Les Ambassadeurs θα μετακινηθούν από το Μάλι στην Ακτή Ελεφαντοστού, σε αναζήτηση  στούντιο ηχογράφησης αλλά και ευρύτερης φήμης. Οι Amadou & Idrissa θα μείνουν πίσω. "Δεν μας είπαν τίποτα. Ήταν Αύγουστος, κατά τη διάρκεια των διακοπών, όταν απλά εξαφανίστηκαν."

Με την παρότρυνση του Amadou, που δίδασκε ήδη στο σχολείο για τα τυφλά παιδιά, ο Soumaoro θα ακολουθήσει τον καλό του φίλο και συνεργάτη στο "IJA". Εκεί, εκπαιδεύοντας νέους μουσικούς με προβλήματα όρασης, θα σχηματίσουν ένα νέο συγκρότημα, τους "L'Eclipse", βάζοντας με αυτόν τον τρόπο την διδασκαλία τους σε πράξη. Κάπως έτσι γεννήθηκε και το LP για το οποίο κάνω λόγω στην αρχή, ένα πραγματικό διαμάντι της δεκαετίας του 1970.

Το άλμπουμ εκδόθηκε υπό την αιγίδα & με την βοήθεια του αντίστοιχου Ιδρύματος της Λαϊκής Δημοκρατίας της Γερμανίας, ενώ τα περισσότερα αντίτυπα έχουν πλέον χαθεί ή καταστραφεί μετά τα γεγονότα του 1991.

(Τα  "master tapes" άραγε που να βρίσκονται;)

Το μόνο κομμάτι που έχει συμπεριληφθεί σε κάποια συλλογή είναι το Djama, στο "Mali 70 - Electric Mali (African-Pearls-series)" του 2009. Ένα κομμάτι γραμμένο από τον Amadou Bagayoko και τραγουδισμένο από τον ίδιο και την Mariam Doumbia. Μιλάμε φυσικά για το γνωστό μουσικό ζευγάρι Amadou & Mariam, που συναντήθηκαν στο Ινστιτούτο για  τυφλούς το 1975, όταν ο Amadou ήταν 21 και  η Mariam 17, και από τότε είναι μαζί στην σκηνή και στην ζωή. Ο Bagayoko είχε περάσει ήδη μεγάλο μέρος της ζωής του εκεί, όπου έμαθε γραφή Braille και θεωρία της μουσικής. Αργότερα έγινε και αυτός δάσκαλος στο σχολείο. Έχασε την όρασή του στα 13 του από  καταρράκτη, ενώ η Mariam τυφλώθηκε όταν ήταν μόλις έξι ετών (τραγουδούσε ήδη από τότε σε γάμους & λοιπές τελετές), από ιλαρά που δεν αντιμετωπίστηκε εγκαίρως.

Τόσο στο Djama (κοινωνία), τραγούδι που αργότερα "επανεκτελέστηκε" & έγινε επιτυχία από το ίδιο το ζευγάρι - εδώ , αλλά και σε όλο το άλμπουμ ο Amadou παίζει κιθάρα & ο Idrissa όργανο. Εξαιρετικοί καί οι δύο!

                                                       Djama — Idrissa Soumaoro

¨
Αλλά και τα φωνητικά, όπως προανέφερα, είναι πανέμορφα. Με κορυφαία την Mariam («την καλύτερη τραγουδίστρια ανάμεσα στους μαθητές του IJA», σύμφωνα με όσα έχει πει ο Idrissa), που παράλληλα με τις σπουδές της μάθαινε χορό & έγραφε και τραγούδια για το συγκρότημα του Ινστιτούτου (2 συνθέσεις στον δίσκο είναι δικές της), μια πλειάδα από τυφλά παιδιά συμβάλουν τα μέγιστα σ΄αυτό το έργο.

Το όνομα της ορχήστρας, Eclipse, είναι μια αλληγορία (ήλιος / φεγγάρι, ημέρα / νύχτα, "μη τυφλός" / τυφλός), που στόχο είχε την ευαισθητοποίηση του κοινού για την  χειραφέτηση των τυφλών στο Mali.

Οι Idrissa, Amadou & Mariam συμμετέχουν με 2 συνθέσεις ο καθένας, αλλά τα κομμάτια που ανοίγουν τις δυό πλευρές του δίσκου - γραμμένα από τον Soumaoro - είναι ίσως και οι πιό δυνατές στιγμές του. Πρόκειται για τα: Fama Allah ("Μεγάλος Θεός" ή "ο Θεός είναι μεγάλος") & Nissodia (Χαρά της αισιοδοξίας).
-

-

Τα επόμενα χρόνια η ομάδα αλλάζει το όνομα της σε Miriya (σκέψη), αποτελούμενη πλέον μόνο από τυφλούς μουσικούς. Στις αρχές της δεκαετίας του 1980 είχαν γίνει τόσο δημοφιλής που ο Amadou ήταν δύσκολο να συνδυάσει τη διδασκαλία με τις συναυλίες,
Το 1986, μαζί με την Mariam, θα φύγουν από το σχολείο, μετακινούμενοι και αυτοί στην Ακτή Ελεφαντοστού (μουσική Μέκκα τότε της Δ. Αφρικής) ξεκινώντας μια νέα καριέρα.

Εν τω μεταξύ ο Idrissa Soumaoro έχει μεταβεί στην Αγγλία, όπου από το 1984 έως το 1987, θα σπουδάσει "Braille Musicography" στο Πανεπιστήμιο του Birmingham.

Θα επιστρέψει στο Mali και στο IJA ως Γενικός Διευθυντής του Ινστιτούτου. και το 1996 θα  διοριστεί Γενικός Επιθεωρητής της Μουσικής στο Υπουργείο Παιδείας. Ακόμα και τώρα εμφανίζεται κατά καιρούς σε διάφορα ξενοδοχεία, έχοντας αναπτύξει ένα στυλ μουσικής που ονομάζεται "Kote", συνδυάζοντας μουσική, θέατρο & σάτιρα. Έχει κυκλοφορήσει 3 προσωπικούς δίσκους (εδώ) μέσα στην δεκαετία του 2010, ενώ έχει τιμηθεί για την συμβολή του στον πολιτισμό, το 2002, με την διάκριση του "Ιππότη του Εθνικού Τάγματος του Μάλι".

Οι Rail Band στα χρόνια του ΄70

Oι Rail Band είναι ίσως η πιο θρυλική ορχήστρα του Μάλι. Με έδρα της το "Buffet Hôtel de la Gare de Bamako", στο ένα άκρο της σιδηροδρομικής γραμμής μεταξύ Μάλι και Σενεγάλης, υπήρξε καθ' όλη την δεκαετία του '70 μία από τις σημαντικότερες μπάντες της Δυτ. Αφρικής και αποτέλεσε εφαλτήριο για τις σταδιοδρομίες πολλών σπουδαίων μουσικών, όπως οι Djelimady Tounkara, Salif Keita, Mory Kante & Tidiani Koné.

Όλα ξεκίνησαν περί τα τέλη  του 1969, σε μια περίοδο που το στρατιωτικό πραξικόπημα του Moussa Traore (ήδη από το 1968) είχε προβεί σε μεγάλες περικοπές στις τέχνες, διακόπτοντας βίαια την πολιτιστική ανάπτυξη που γνώρισε η χώρα τα προηγούμενα χρόνια. Ο πρώτος πρόεδρος (Modibo Keita), είχε δημιουργήσει ένα σύστημα περιφερειακών και εθνικών συγκροτημάτων, καθώς πίστευε ότι η μουσική ήταν ένας τρόπος να προωθηθεί η ιδέα της ενότητας και της αφρικανικής ταυτότητας στο νεαρό & "πολυπολιτισμικό" αυτό έθνος. "They broke everything Modibo Keita had made" -θυμάται ο Djelimady Tounkara- "national dance troupe, national band, national theater....Broken, broken, broken".

Σε μια προσπάθεια αντιμετώπισης της νέας αυτής κατάστασης, η διεύθυνση της Εταιρίας Σιδηροδρόμων του Μάλι θα προβεί στην χορηγία για την δημιουργία μιας μπάντας που θα έπαιζε στο ξενοδοχείο δίπλα στο σιδηροδρομικό σταθμό του Bamako. Εκείνα τα χρόνια η περιοχή γύρω από τον σιδ. σταθμό αποτελούσε το κέντρο της διασκέδασης για μια ευρεία πελατεία, αποτελούμενη από ανθρώπους της νύχτας, επιχειρηματίες, ταξιδιώτες, κυβερνητικούς αξιωματούχους, διπλωμάτες, λάτρεις της μουσικής, πόρνες κλπ.

Τελικά το Υπουργείο Πληροφοριών αποφάσισε την χρηματοδότηση της ορχήστρας, μετά από αίτημα του Ali Dialo (διευθυντή του ξενοδοχείου), στα πλαίσια ενός προγράμματος για τον τουρισμό. Κάπως έτσι γεννιούνται οι Rail Band de Bamako, που εξαρτώνται άμεσα από το Δ.Σ. των Σιδηροδρόμων, με σκοπό την διασκέδαση των ταξιδιωτών και των πελατών του ξενοδοχείου, αλλά και τον εκσυγχρονισμό της λαογραφίας της χώρας.

Η δημιουργία της ορχήστρας ανατέθηκε στον griot & σαξοφωνίστα Tidiani Koné (1926-2001), έναν εξαιρετικό και παράλληλα υποτιμημένο jazzman, που οδήγησε την μουσική του Μάλι πέρα από τις ως τότε αφροκουβανέζικες & ευρωπαϊκές επιρροές. Πρώην μέλος της "Orchestre National Α", ξεκίνησε παίζοντας παραδοσιακά όργανα, όπως n'goni και φλάουτο, και είναι ο πρώτος που εισήγαγε το σαξόφωνο στην Manding μουσική. Πολλοί τον τοποθετούν δίπλα στους Momo Wandel & Manu Dibango. Ο Tidiani είχε ακούσει για έναν εικοσάχρονο τραγουδιστή & κιθαρίστα, ο οποίος είχε "χρυσή φωνή" και ονομαζόταν Salif Keita. Απόγονος του Soundjata, ιδρυτή της αυτοκρατορίας Mandingo το 13ο αιώνα, ο Keita ήταν ένας από τους ευγενής. Στην αρχή  φαίνεται πως αρνήθηκε την συμμετοχή του στην ορχήστρα, από τον φόβο του χλευασμού (λόγω του αλφισμού του) και της μη griot καταγωγή του, παρόλο που ήταν άστεγος και ανίκανος να εργαστεί  λόγω της κακής όρασης. Λέγετε πως εμφανίστηκε για πρώτη φορά (τον Μάρτιο του 1970) με μια πετσέτα γύρω απ' το κεφάλι του, στο πίσω μέρος της σκηνής.

Οι δυο τους (Tidiani & Salif), μαζί με τον ρυθμικό κιθαρίστα Mamoutou Diakité, είναι και τα ιδρυτικά μέλη της μπάντας, που θα στελεχωθεί και από τους: TImbales - Marius, Percussion - Abdouramane Koumaré, Guitars - Nabé Baba & Ousmane Sogodogo. Οι Rail Band θα αρχίσουν να παίζουν σε μόνιμη βάση στο μπαρ του "Le Buffet Hôtel de la gare" και πολύ γρήγορα θα αποκτήσουν μεγάλη φήμη σε όλη την Δυτ. Αφρική, κυρίως χάρη στην ερμηνεία του Keita στο Mande "ρεπερτόριο". Η επιτυχία αυτή επισφραγίστηκε  λίγους μήνες αργότερα με την κυκλοφορία του πρώτου άλμπουμ: Orchestre Rail-Band de Bamako (1970), που περιλαμβάνει και την περίφημη απόδοση του έπους της Soundiata (Sunjata) από τον Salif.

Μέσα στα επόμενα χρόνια το συγκρότημα θα βρίσκεται σε συνεχή αναβρασμό με αρκετές καινοτομίες & αλλαγές στην σύνθεση του. Ο "εξηλεκτρισμός" και η δυναμική συγχώνευση της jeliya  και άλλων παραδοσιακών μορφών της μουσικής του Μάλι με το rock, το blues, το funk και την latin μουσική ήταν ιδιαίτερα τολμηρή, και η επιρροή της είναι  ισχυρή ακόμη και σήμερα. Η μπάντα έγινε ένα πραγματικό εργαστήρι για πειραματισμό, ειδικά μετά την ένταξη του κιθαρίστα Djelimady Tounkara, που αντικατέστησε τον Nabé Baba, και του νεαρού τραγουδιστή & πολυοργανίστα Mory Kanté.

Γεννημένος στην Γουινέα και μεγαλωμένος στο Μάλι, ο Mory Kanté, που έπαιζε balafon και αργότερα έγινε διάσημος ως βιρτουόζος της κόρα, μπήκε στο συγκρότημα ένα χρόνο μετά τον Salif Keita και στην αρχή έπαιζε κιθάρα. Αλλά πραγματική φιλοδοξία του ήταν να τραγουδήσει. Η ευκαιρία που ζητούσε του δόθηκε από τον Tidiani, καθώς η Mandingo λαογραφία βασίζεται συχνά σε ντουέτα, όπου κάθε ένας από τους τραγουδιστές ερμηνεύει κάποιον από τους χαρακτήρες της αφήγησης. Σύντομα ένας ισχυρός ανταγωνισμός θα αναπτυχθεί μεταξύ των δύο τραγουδιστών, που θα έχει σαν αποτέλεσμα την αποχώρηση του Keita από την μπάντα (1973 ή 74) και την προσχώρηση του στο "αντίπαλο" συγκρότημα των: Les Ambassadeurs. (Η αντιπαλότητα των οικογενειών Keita & Kanté επεκτείνεται πάνω από 700 χρόνια, όταν ο Soudjata Keita, πρώτος αυτοκράτορας των Manding, ήρθε σε σύγκρουση με τον Soumagoro Kante, ηγέτη των σιδηρουργών και τον οδήγησε στην εξορία). Ο Mory θα είναι τώρα ο τραγουδιστής των Rail, μαζί με τον Magan Ganessy να ερμηνεύει στην γλώσσα των Bambara & τον Djelimady Sissoko.

Περίπου την ίδια περίοδο (με τον Mory) ο Djelimady Tounkara θα γίνει και αυτός μόνιμο μέλος της ορχήστρας. Είχε συνεργαστεί μαζί της στην αρχή, πριν φύγει για ένα μικρό διάστημα στο Dakar, παίζοντας στην house band του Miami club. Με προϋπηρεσία στην Orchestre National (μαζί με τον Tidiani  Koné) θα εξελιχθεί σε έναν από τους σπουδαιότερους κιθαρίστες της Δυτ. Αφρικής και δεν θα αργήσει να γίνει ο ενορχηστρωτής & το μεγάλο αστέρι του γκρουπ.

Εμπνευσμένος από την παράδοση, είχε εκσυγχρονίσει & προσαρμόσει την ηλεκτρική κιθάρα ώστε να μεταφέρει το ηχόχρωμα, τον χαρακτήρα και τον τρόπο παιξίματος των παραδοσιακών οργάνων (kora, balafon, n'goni ), αποτελώντας έτσι πηγή έμπνευσης για μια ολόκληρη γενιά μουσικών.

Για τον εξίσου μεγάλο κιθαρίστα Kante Manfila και το σύντομο πέρασμα του από τους Rail (λίγο πριν ακολουθήσει τον Salif στους Les Ambassadeurs), λίγα πράγματα είναι γνωστά και δύσκολο να διασταυρωθούν.

Παράλληλα η σύνθεση της μπάντας θα μεγαλώσει με την ένταξη ενός διευρυμένου κρουστού τμήματος (Drums, Bongos, Percussion), ενός τρομπετίστα και ενός ακόμα κιθαρίστα, που συνολικά έφταναν τους τέσσερεις!

Μία χαρακτηριστική "line up" εκείνης της περιόδου είναι: Vocals - Mory Kanté, Magan Ganessy, Sissoko Djelimady / Balafon - Mory Kanté / Drums - Pacheco / Bongos - Korobala / Percussion - Moussa Traore, Abdouramane Koumaré / Trumpet - Sourakata Cisse / Tenor and alto Sax - Kone Tidiani / Guitars - Djeliady Tounkara, Chiek Traore, Mamoutou Diakité, Ousmane Sogodogo.

Μέχρι το 1979 και με περίπου αυτή την σύνθεση, θα κυκλοφορήσουν μια πλειάδα μικρών & μεγάλων δίσκων (δισκογραφία  εδώ), που είναι αδύνατη η αναφορά σε όλους. Ενδεικτικά, αναφέρω κάποιες από τις εγγραφές που ξαναβγήκαν τελευταία στην επιφάνεια. Η πρώτη ηχογράφηση με τους Kanté & Tounkara στην σύνθεση είναι το: "Rail Band - Buffet Hotel de la Gare. Bamako" (1973), το οποίο επανεκδόθηκε πρόσφατα από την Superfly Records και περιέχει ένα  από τα ομορφότερα κομμάτια των Rail, το : "Duga".

... αλλά και το "Moko jolo", με την "à la James Brown" ερμηνεία του Mory Kante.

Το 1975 οι Rail Band, βρισκόμενοι στο δημιουργικό αποκορύφωμα τους, θα πάνε για περιοδεία στη Νιγηρία, όπου και θα ηχογραφήσουν 5 άλμπουμ, μεταξύ των οποίων και την σχεδόν 28λεπτη απόδοση της Soundiata από τον Mory (1975).

Ένας μεγάλος αριθμός των εγγραφών αυτής της περιόδου  έχει συμπεριληφθεί στην "τρίτομη" (έξι cd's) έκδοση της Belle Epoque series , όπου υπάρχει και η πρώτη εκτέλεση του "Mansa" (1975), από το: Rail Band - (Série Folk Rail 4")"  

Λίγο αργότερα ο Tidiani Koné θα αποχωρήσει από την μπάντα, για να συνεργαστεί στην συνέχεια με τους Οrchestre Polyrythmo de Cotonou. Είναι τότε που η γνωριμία του Mory με τον Fela και η εμφάνιση τους στο Παναφρικάνικο φεστιβάλ στο Lagos (1977) θα αποτελέσουν αφορμή για πειραματισμό με τον afrobeat ήχο. Το “Sinsimba” (1977), αλλά και "Dugu Kamaleba, που κυκλοφόρησε μόλις το 75, είναι 2 χαρακτηριστικά παραδείγματα.

Μέχρι το 1979 και την επιστροφή της ορχήστρας στο Μάλι, πολλά πράγματα θα έχουν αλλάξει. Ο Mory Kante θα ξεκινήσει σόλο καριέρα, ο Tidiane Koné έχει μετακινηθεί στο Μπενίν και ο Djelimady Tounkara θα διακόψει για λίγο καιρό την συνεργασία του, προκειμένου να μείνει κάποιο χρονικό διάστημα στο Αμπιτζάν. Από εδώ και πέρα ξεκινάει η "τρίτη περίοδος" των Rail Band, που επικεντρώνεται κυρίως γύρω από τον Tounkara.

Πηγές: Parisdjs, Afropop, Muzikifan, Womad.org

"Kanaga De Mopti" & "Le Mystere Jazz De Tombouctou"

Και ο χορός των επανεκδόσεων από την Δυτ.Αφρική καλά κρατεί. Μετά την Νιγηρία, την Γκάνα και το Μπενίν το ενδιαφέρον των εταιριών φαίνεται να κινείται και σε άλλες υποσαχάριες χώρες, που δεν στερούνται μουσικού πλούτου. Στην συγκεκριμένη περίπτωση έχουμε να κάνουμε με την Kindred Spirits, που στρέφει την προσοχή της στο Μαλί και επανεκδίδει 2 σημαντικές όσο και ανεκτίμητες ηχογραφήσεις από το 1977.  Πρόκειται για τα άλμπουμς "Kanaga De Mopti" και "Le Mystere Jazz De Tombouctou" (το δεύτερο επανεκδίδεται προσεχώς) και τα δύο από την Mali Kunkan. Δράττομαι λοιπόν της ευκαιρίας να "αποδελτιώσω" κάποιες πληροφορίες, από Blogs που παρακολουθώ, για τα όσα συνέβαιναν τότε στο Μαλί και όχι μόνο.
"Κατά την εποχή της ανεξαρτησίας της Δυτικής Αφρικής (1958-1984) πολλά έθνη ξεκίνησαν φιλόδοξα προγράμματα που στόχευαν στην αναζωογόνηση  των παραδοσιακών τεχνών τους. Τα προγράμματα αυτά πραγματοποιήθηκαν μέσω της νέας πολιτιστικής πολιτικής, όπως η authenticité, με την μουσική να παίζει πρωταρχικό ρόλο. Στη δεκαετία του 1960 οι κυβερνήσεις της Δυτικής Αφρικής δημιούργησαν δεκάδες ορχήστρες σε όλη την περιοχή.  Πλήρωναν τους μουσικούς με μισθό, αγόραζαν τα μουσικά όργανα, και αυτοί είχαν υποχρέωση να ρίχνουν μια "ματιά στο παρελθόν". Εδώ έγκειται και η βάση για τις διάσημες ορχήστρες, όπως οι Bembeya Jazz & Super Rail Band, ομάδες που ήταν στο επίκεντρο μιας πολιτιστικής αναγέννησης που ενέπνευσε ολόκληρη την ήπειρο."
Πηγή : Mande Popular Music and Cultural Policies in West Africa
Στην διάρκεια της θητείας του πρώτου προέδρου του Μαλί, Modibo Keita (1960-1968), η κυβέρνηση δημιούργησε περιφερειακές ορχήστρες σε κάθε μία από τις 7 περιοχές του έθνους και οι οποίες από το 1962 διαγωνίζονταν στο ετήσιο φεστιβάλ τεχνών, γνωστό ως "Semaines Nationale de la Jeunesse». Οι περιφερειακές ορχήστρες έπαιζαν τόσο σε κρατικές όσο και ιδιωτικές εκδηλώσεις, χρησιμοποιώντας όμως διαφορετικό όνομα αναλόγως την περίπτωση.
Το 1968 ένα στρατιωτικό πραξικόπημα ανέτρεψε τον πρόεδρο Keita και το νέο καθεστώς προέβη σε περικοπές στις τέχνες και τον πολιτισμό, αν και κράτησε το «Semaines Nationale de la Jeunesse" ως έναν μέσο κατευνασμού. Το φεστιβάλ μετονομάστηκε σε "Bienniale Artistique Culturelle et de la Jeunesse" και τώρα γινόταν κάθε 2 χρόνια.      Πηγή : Radio Africa
Αυτήν την περίοδο (μιλάμε για την δεκαετία του 70) οι έντονες "αφροκουβανέζικες" επιροές στην μουσική του Μαλί, αποβάλλονται σταδιακά, δίνοντας την θέση τους σε περισσότερα στοιχεία απο την λαϊκή παράδοση.
Το 1977 η κυβέρνηση κυκλοφόρησε μια σειρά από δίσκους, με την ετικέτα "Mali Kunkan", προβάλλοντας ορισμένες από τις μεγαλύτερες ορχήστρες της εποχής. Έως τότε η Orchestre Regional de Tombouctou, γνωστή επίσης ως Le Mystère Jazz de Tombouctou, δεν είχε κυκλοφορήσει κάποια εγγραφή και μάλλον ούτε και ξαναηχογράφησε (εκτός ίσως από κάποιες κασέτες). Έχουμε να κάνουμε προφανώς με την περ.ορχήστρα της περιοχής του Τιμπουκτού, μια μπάντα που διαθέτει ένα ισχυρό τμήμα χάλκινων πνευστών αλλά και έναν κιθαρίστα πρώτης κλάσης (πως τον λένε άραγε..). Το ομότιτλο άλμπουμ περιέχει 6 κομμάτια "μακράς διαρκείας" γεμάτα απο υπνωτιστικές πολυρυθμίες, σε έναν απίστευτο συνδυασμό στοιχείων σύγχρονης Jazz και παραδοσιακή Malinque μουσικής.



Οι "Kanaga De Mopti" ξεκίνησαν το 1960 ως Bani Jazz και άλλαξαν το όνομα τους σε Orchestre Régional de Mopti μετά το 1968. Στο τέλος του 1970, η μπάντα κυκλοφόρησε το πρώτο άλμπουμ της με το όνομα της "Orchestre Régional de Mopti", υπό την αιγίδα του bandleader Sorry Bamba. Τρομπετίστας, φλαουτίστας και τραγουδοποιός, o Bamba είχε ήδη ένα ισχυρό μουσικό background, όταν ανέλαβε την ορχήστρα το 1969. Γύρω στο 1976, η ορχήστρα άλλαξε και πάλι σε Kanaga De Mopti, γνωστή απλά και ως "Kanaga", και τον Ιούλιο της ίδιας χρονιάς, μετά από μήνες έντονης μουσικής και πολιτιστικής έρευνας, η ορχήστρα επισκέφθηκε το ραδιοφωνικό στούντιο ηχογράφησης του Μαλί. Έξι από τα τραγούδια αυτής της ηχογράφησης συμπεριλήφθηκαν στο ομότιτλο  άλμπουμ "Kanaga De Mopti" που κυκλοφόρησε το 1977.  Με κλασσικό "line up" και εδώ (εκτός από τα πνευστά έχουμε και την παρουσία ηλ.οργάνου) οι Kanaga παρουσιάζουν ένα σπουδαίο άλμπουμ και ένα από τα σημαντικότερα αυτής της περιόδου.