Παρασκευή 10 Απριλίου 2026

Ethiopian Orthodox Mezmur

𝐌𝐞𝐳𝐦𝐮𝐫: Μορφή Θρησκευτικού ύμνου της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Αιθιοπίας (και Ερυθραίας), μιας από τις αρχαιότερες στην Αφρική, που χρονολογείται από την προ-αποικιακή εποχή. Εν τούτοις δεν πρέπει να συγχέεται με την Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία, καθώς πρόκειται για Προχαλκηδόνιες Εκκλησίες που υιοθέτησαν τον λεγόμενο Μονοφυσιτισμό, δόγμα του 5ου αιώνα. 
 Οι ύμνοι αυτοί, κατά κύριο λόγο, προέρχονται από τον έκτο αιώνα και είναι γραμμένοι από τον συνθέτη, ποιητή και ιερέα Yared, ο οποίος λατρεύεται ως ένας από τους σημαντικότερους αγίους.
 Ωστόσο Mezmur ονομάζονται και τα σύγχρονα, πιο ελεύθερης μορφής, δοξαστικά τραγούδια, τα οποία η εκκλησία τους τα δέχεται, εντάσσοντας τα μάλιστα στο τελετουργικό της, και στο οποίο οι γυναίκες έχουν μια εξέχουσα συμμετοχή και παρουσία.
 (Γενικά, στην Αιθιοπική εκκλησία οι ψάλτες είναι και ψάλτριες, η δε κραυγή «λι, λι, λι» με την οποία συχνά-πυκνά συνοδεύουν την υμνωδία προέρχεται από τη λέξη «αλληλούια» και αποτελεί έκφραση χαράς -και ουχί αλαλαγμό & οχλοβοή, όπως κάποιοι νομίζουν...)
  Στην βάση αυτής της παράδοσης, και δεδομένου του ανεπτυγμένου θρησκευτικού τους αισθήματος, πολλοί Αιθίοπες (άντρες και γυναίκες) δημιουργούν όμορφα τραγούδια ως ένδειξη της πίστης και της αφοσίωσης τους. Οι συγκεκριμένοι "αοιδοί" ("ψάλτες", "τραγουδιστές" ή όπως αλλιώς ...) ονομάζονται Zemarit -όταν πρόκειται για γυναίκες, και Zemari -όταν πρόκειται για άντρες.
  Το κατεξοχήν μουσικό όργανο των Mesmur είναι η Begena, έγχορδο που ανήκει στην οικογένεια της λύρας. Σύμφωνα με την προφορική παράδοση ο Menelik (πρώτος αυτοκράτορας της Αιθιοπίας) έφερε το όργανο στην περιοχή από το Ισραήλ, το οποίο λέγεται ότι έπαιζε ο Δαβίδ (βλέπε: Δαβίδ & Γολιάθ) για να κατευνάζει τα νεύρα του βασιλιά Σαούλ και να τον θεραπεύσει από την αϋπνία. Η πραγματική του προέλευση παραμένει αμφίβολη, αν και στα τοπικά χειρόγραφα απεικονίζεται ήδη από τις αρχές του 15ου αιώνα. Πάντως, η ομοιότητα του με την "Harp of King David", αυτή που αποκαλούμε και "Λύρα της Μεγιδδώ", είναι αρκετά μεγάλη (αν όχι στον παραγόμενο ήχο τουλάχιστον στην μορφή και πιθανόν & στην κατασκευή).


Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου 2026

Ebo Taylor (6 Jan. 1936 – 7 Feb. 2026)



     Αν στη Νιγηρία ήταν ο Fela, στην Γκάνα ήταν σίγουρα ο Ebo.
Άλλωστε, οι δύο τους συναντήθηκαν στο Λονδίνο στις αρχές του 60, όταν και σπούδαζαν μουσική, συνάντηση καθοριστική για τη διαμόρφωση της μετέπειτα πορείας (και του ήχου) αμφοτέρων. 
    Κιθαρίστας, συνθέτης, band leader, παραγωγός & ενορχηστρωτής, μα πάνω απ' όλα καινοτόμος και αναμορφωτής της μουσικής της χώρας του (του highlife) -μπολιάζοντας την με στοιχεία της αντίστοιχης αφροαμερικάνικης (jazz, funk κλπ), ο Ebo παρέμενε ενεργός μέχρι και τα τελευταία του, κυκλοφορώντας δίσκους (πρόπερσι -στα 88 του), δίνοντας συναυλίες και παίζοντας σε διάφορα φεστιβάλ ανά τον κόσμο, αλλά και διδάσκοντας μουσική στο Πανεπιστήμιο της Γκάνας. 
    Έφυγε προχθές, 7 Φεβρουαρίου 2026, ένα μήνα μετά τα ενενηκοστά γενέθλια του...